Dolum makinesi seçiminde temel parametreler
Dolum sistemini seçerken hedef ürün ağırlığı, saatlik çevrim, ürün sıcaklığı, viskozite, partikül içeriği, tolerans ve damlatmaz kapanma gereksinimi birlikte belirlenir. Bir pompanın “700 gramı 1 dakikada basabilmesi” onu otomatik olarak doğru dozaj pompası yapmaz; her dolum çevriminde tekrarlanabilir miktar, kesme etkisi, hat içi basınç ve boşaltma sonunda akış kesme kabiliyeti de önemlidir.
Gramdan hacme geçiş
Dolumda kütle ve hacim farklı fiziksel büyüklüklerdir. Ön hesap V = m / ρ ile yapılır. Örneğin 700 g ürün ve varsayımsal 1,10 g/mL yoğunluk için hacim yaklaşık 636 mL olur. Bu örnek gerçek çikolata yoğunluğu yerine geçmez; ürün ve sıcaklık üzerinden ölçülmelidir. Pompa deplasmanı, silindir strok mesafesi ve nozüldeki ölü hacim buna göre ele alınır.
Üç dozajlama yaklaşımı
| Çözüm | Avantaj | Sınır / risk |
|---|---|---|
| Servolu piston | Strok hacmiyle dozaj kontrolü; uygun vanalama ile yüksek tekrarlanabilirlik | Vana yönlendirme, conta ömrü, partikül ve temizleme |
| İçten/haricen dişli pompa | Uygun viskoz akışkanlarda sürekli ve kontrollü debi | Kesme, aşınma, hassasiyet, ürün içindeki katılar |
| Hijyenik lob pompa | Uygun tasarımda parçacıklı / viskoz ürüne uyarlanabilir yapı | Slip, pulsa bağlı dozaj toleransı, çıkış kapanması |
Damlatmaz nozül nasıl seçilir?
Viskoz üründe akışın durdurulması için yalnız pompa motorunu durdurmak yeterli olmayabilir. Hatta kalan basınç, akışkanın elastikiyeti, ürün ipliklenmesi, nozüldeki hacim ve sıcaklık nedeniyle damlama devam edebilir. İhtiyaca göre mekanik kapamalı, geri emişli (suck-back) veya kesici tip nozül değerlendirilebilir. Nozülün kapanma süresi ve kesme yapısı gerçek ürünle test edilmelidir.
Sıcaklık ve viskozite bağlantısı
Çikolata ve benzeri ürünlerde sıcaklıktaki küçük değişimler akış karakterini etkileyebilir. Bu nedenle hazne, pompa gövdesi, hortum ve nozül için ısıtma ceketi veya sıcaklık kontrollü sistem gerekebilir. Aşırı sıcaklık da ürün kalitesini bozabileceğinden tek bir ısıtma set değeri herkes için uygun değildir. CIP/SIP, sökülebilirlik ve gıda temas uygunluğu ürünün kullanım alanına göre doğrulanır.
Teknik teklif için veri listesi
- Her dolumda net gramaj ve izin verilen tolerans
- Dakika başına çevrim adedi ve toplam kapasite
- Ürün sıcaklığı, yoğunluğu ve kesme hızına göre viskozitesi
- Partikül, lif veya topak bulunup bulunmadığı
- Ambalaj ağzı, nozul yüksekliği, damlatmazlık ve hijyen şartları
Sonuç
Hassas dozajlama, pompa tipinden çok ürün karakterizasyonu + dozaj mekanizması + nozul + kontrol algoritması uyumunun sonucudur. CEYTAŞ'ın özel dolum ve dozajlama çözümleri için ürün numunesi ve proses koşullarıyla değerlendirme yapılması önerilir.